Umorzenie egzekucji komorniczej — kiedy komornik musi zakończyć sprawę

Egzekucja nie trwa wiecznie. Kończy się, gdy dług zostanie spłacony, gdy wierzyciel o to wystąpi albo gdy nie ma z czego jej prowadzić. Problem w tym, że umorzenie rzadko następuje samo — zwykle trzeba o nie wystąpić i pokazać dowody.

Gotowe pismo do tej sprawy: Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego →

Kiedy egzekucja się kończy

Spłata należności. Gdy zapłacisz należność główną, odsetki i koszty, komornik kończy sprawę. Potwierdzenia wpłat warto załączyć do wniosku, bo rozliczenie bywa rozłożone w czasie.

Wniosek wierzyciela. Wierzyciel może w każdej chwili wnieść o umorzenie — najczęściej po zawarciu ugody. To najszybsza droga, jeżeli udało się dogadać.

Bezskuteczność egzekucji. Gdy dłużnik nie ma majątku, z którego da się prowadzić egzekucję, postępowanie zostaje umorzone. To jednak sytuacja przejściowa — wierzyciel może wrócić.

Przyczyny formalne. Na przykład brak wymaganego działania wierzyciela albo uchylenie tytułu wykonawczego.

Umorzenie a wykreślenie długu

To nie to samo. Umorzenie kończy konkretne postępowanie egzekucyjne, ale zobowiązanie istnieje dalej, dopóki nie zostanie spłacone albo nie ulegnie przedawnieniu. Wierzyciel może złożyć nowy wniosek egzekucyjny.

Jak napisać wniosek

Wskaż sygnaturę Km i wierzyciela oraz podstawę umorzenia: spłata, ugoda, brak majątku.

Dołącz dowody wpłat — wszystkie, także te dokonane bezpośrednio wierzycielowi, wraz z tytułami przelewów.

Poproś o rozliczenie postępowania: ile pobrano na należność główną, ile na odsetki, ile na koszty. To pozwala sprawdzić, czy nie doszło do nadpłaty.

Zażądaj zwrotu nadpłaty i zwolnienia zajęć — rachunku, wynagrodzenia, ruchomości — oraz zawiadomienia banku i pracodawcy o zakończeniu sprawy.

Po umorzeniu zostaje sprzątanie

Sprawdź, czy zajęcia zostały zdjęte. Bank i pracodawca działają na podstawie zawiadomień komornika; bywa, że blokada wisi jeszcze kilka dni.

Zadbaj o wpisy w rejestrach. Po spłacie wierzyciel powinien usunąć wpis z biura informacji gospodarczej. Jeżeli tego nie zrobi, złóż wniosek o wykreślenie.

Zachowaj dokumenty. Postanowienie o umorzeniu i potwierdzenia wpłat przechowuj przez lata — to jedyny dowód, gdyby sprawa wróciła.

Rozważ ugodę na przyszłość. Jeżeli dług nadal istnieje, lepiej ustalić raty niż czekać na kolejny wniosek egzekucyjny.

Trzy drogi do umorzenia

Najprostsza to wniosek wierzyciela. Komornik jest nim związany i musi umorzyć postępowanie, nie badając powodów. Dlatego przy ugodzie z wierzycielem zawsze warto zapisać, że złoży taki wniosek w określonym terminie — samo obiecane „wycofanie sprawy” nic nie znaczy, dopóki pismo nie trafi do komornika.

Druga to umorzenie z urzędu. Komornik robi to sam, gdy dalsze prowadzenie sprawy nie ma sensu albo jest niedopuszczalne: gdy z egzekucji nie da się uzyskać nawet sumy pokrywającej jej koszty, gdy dłużnik albo wierzyciel nie istnieje, gdy sprawa nie należy do drogi egzekucyjnej.

Trzecia bywa najbardziej zaskakująca dla dłużników: jeżeli wierzyciel przez sześć miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia sprawy ani nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania, komornik umarza egzekucję z urzędu. Zdarza się to przy starych sprawach, o których wierzyciel przestał pamiętać. Jeżeli od pół roku nic się nie dzieje, a zajęcia wiszą — warto o to zapytać na piśmie.

Kto płaci koszty po umorzeniu

To pytanie decyduje o tym, czy umorzenie jest realną ulgą, czy tylko zmianą wierzyciela na komornika. Zasada jest korzystna dla dłużnika: przy umorzeniu na wniosek wierzyciela oraz przy umorzeniu z powodu jego sześciomiesięcznej bierności opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania ponosi wierzyciel.

Jest jeden wyjątek i trzeba go znać. Jeżeli wierzyciel wykaże, że przyczyną umorzenia było spełnienie świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, opłatę ponosi dłużnik. Innymi słowy: szybka spłata tuż po zawiadomieniu nie zwalnia z opłaty komorniczej.

Postanowienie o kosztach komornik doręcza razem z postanowieniem o umorzeniu. Jeżeli obciążył Cię opłatą mimo tego, że sprawę umorzono na wniosek wierzyciela, to jest dokładnie ten przypadek, w którym pisze się skargę na czynność komornika — z tygodniowym terminem liczonym od doręczenia.

Co się dzieje z zajęciami i z samym długiem

Umorzenie znosi dokonane zajęcia. Komornik zawiadamia bank, pracodawcę, ZUS i inne podmioty, że zajęcie upada. W praktyce bywa to najwolniejszy etap całej sprawy — bank potrafi trzymać blokadę jeszcze kilka dni po umorzeniu. Jeżeli mija tydzień, a konto dalej jest zablokowane, zadzwoń najpierw do komornika po potwierdzenie wysłania zawiadomienia, a dopiero potem do banku.

Jeżeli komornik wyegzekwował więcej, niż wynikało z tytułu wykonawczego, nadwyżka podlega zwrotowi. Nie dzieje się to zawsze samo — warto złożyć wniosek o zwrot ze wskazaniem numeru rachunku.

Najważniejsze na koniec: umorzenie nie jest tym samym co koniec długu. Tytuł wykonawczy wraca do wierzyciela, a ten może wszcząć egzekucję ponownie, choćby u innego komornika. Dług znika dopiero przez spłatę, ugodę, przedawnienie albo upadłość konsumencką. Dlatego po umorzeniu warto ustalić na piśmie, na czym stoi sprawa — zwłaszcza jeżeli powodem było porozumienie z wierzycielem.

Najczęstsze pytania