Okres próbny — jaki jest okres wypowiedzenia

Wypowiedzenie na okresie próbnym rządzi się osobnymi zasadami: okres zależy od długości samej umowy próbnej, a nie od stażu u pracodawcy. To trzy dni robocze, tydzień albo dwa tygodnie.

Nie znasz jeszcze daty rozwiązania umowy? Policz ją w narzędziu Kalkulator okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Zajmuje minutę i uwzględnia zasadę, że okresy tygodniowe kończą się w sobotę, a miesięczne w ostatnim dniu miesiąca.

Wypowiedzenie na okresie próbnym — trzy warianty

Zasady są tu inne niż przy każdej innej umowie i to jest najczęstsze źródło pomyłek. Nie liczy się, ile czasu przepracowałeś, tylko na jak długo zawarto umowę próbną.

3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni. 1 tydzień, jeżeli jest dłuższy niż 2 tygodnie, ale krótszy niż 3 miesiące. 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Zwróć uwagę na pierwszy wariant: to dni robocze, a nie kalendarzowe. Do biegu nie wlicza się niedziel i dni ustawowo wolnych od pracy — przy wypowiedzeniu tuż przed świętami realny czas potrafi się wydłużyć.

Dwa pozostałe warianty liczą się w tygodniach, więc kończą się w sobotę, tak jak przy każdej innej umowie.

Zmiana z 2023 roku: jak długa może być próba

Od kwietnia 2023 długość umowy na okres próbny została powiązana z tym, jaką umowę pracodawca zamierza zawrzeć później.

Jeżeli po próbie planuje umowę krótszą niż 6 miesięcy — próba może trwać maksymalnie 1 miesiąc. Przy umowie od 6 do niecałych 12 miesięcy — maksymalnie 2 miesiące. Dopiero przy umowie na 12 miesięcy lub dłużej dopuszczalna jest pełna 3-miesięczna próba.

Strony mogą wydłużyć te limity o czas urlopu oraz innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika, jeżeli przewidziały to w umowie.

Ta zmiana ma praktyczny skutek: trzymiesięczna próba przed umową na trzy miesiące jest dziś nieprawidłowa, a to argument w ewentualnym sporze.

Czy wypowiedzenie na próbie da się podważyć

Pracodawca nie musi uzasadniać wypowiedzenia umowy na okres próbny — i to jest zasadnicza różnica wobec umów właściwych.

Nie znaczy to jednak, że można wszystko. Wypowiedzenie można zakwestionować, gdy narusza przepisy o wypowiadaniu: zostało wręczone w okresie ochronnym (usprawiedliwiona nieobecność, ciąża, urlop), pominięto wymaganą konsultację związkową albo naruszono zasadę równego traktowania — na przykład powodem była ciąża, wiek czy przynależność związkowa.

Termin jest ten sam co przy każdej innej umowie: 21 dni od doręczenia na odwołanie do sądu pracy.

Najczęstsze pytania

Ile może trwać okres próbny po zmianach z 2023 roku

Maksymalna długość umowy na okres próbny to trzy miesiące, ale od 26 kwietnia 2023 r. obowiązuje dodatkowe ograniczenie: długość próby musi być proporcjonalna do przewidywanego czasu trwania umowy, która ma po niej nastąpić.

Jeżeli po próbie planowana jest umowa na czas określony krótszy niż 6 miesięcy — okres próbny nie może przekroczyć jednego miesiąca. Przy umowie od 6 do 12 miesięcy — dwóch miesięcy. Pełne trzy miesiące zostają dla umów dłuższych i dla umów na czas nieokreślony.

Strony mogą też uzgodnić przedłużenie próby o czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika. To wyjątek od reguły, że umowa na okres próbny rozwiązuje się z upływem terminu.

Druga umowa na okres próbny z tą samą osobą

Jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy pracownik ma być zatrudniony do wykonywania innego rodzaju pracy (art. 25 § 3 Kodeksu pracy). Kolejna próba na tym samym stanowisku, po przerwie czy bez niej, jest obejściem przepisów — a umowa zawarta w takich warunkach może zostać uznana za umowę na czas określony albo nieokreślony.

Wypowiedzenie w trakcie próby — trzy długości i jedna pułapka

Okresy wypowiedzenia umowy na okres próbny reguluje art. 34 Kodeksu pracy i są krótkie: 3 dni robocze przy próbie nieprzekraczającej 2 tygodni, 1 tydzień przy próbie dłuższej niż 2 tygodnie, 2 tygodnie przy próbie wynoszącej 3 miesiące.

Pułapka tkwi w tym, jak te okresy się kończą. Trzy dni robocze liczy się w dniach roboczych — sobota i niedziela ich nie skracają. Tydzień i dwa tygodnie to okresy tygodniowe, które zgodnie z art. 30 § 2¹ Kodeksu pracy kończą się w sobotę, a nie w dniu odpowiadającym dacie wręczenia.

Wypowiedzenie umowy na okres próbny nie wymaga uzasadnienia — ani od pracodawcy, ani od pracownika. Nie oznacza to jednak dowolności: rozwiązanie umowy z przyczyny dyskryminacyjnej albo w odwecie za skorzystanie z uprawnień pracowniczych pozostaje bezprawne.

Czy w okresie próbnym chroni zwolnienie lekarskie

Tak, na tych samych zasadach co przy innych umowach. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika (art. 41 Kodeksu pracy). Umowa na okres próbny rozwiąże się jednak z upływem terminu, na jaki została zawarta — także wtedy, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu. Ochrona z art. 41 dotyczy wypowiedzenia, nie upływu czasu.