Nakaz zapłaty — sprzeciw czy zarzuty? Co zrobić w ciągu dwóch tygodni

Nakaz zapłaty to nie wyrok po rozprawie, tylko decyzja wydana na podstawie samego pozwu — i w ciągu dwóch tygodni można go skutecznie zakwestionować. Najpierw trzeba jednak sprawdzić, w jakim postępowaniu go wydano, bo od tego zależy, czy składasz sprzeciw, czy zarzuty, i czy musisz za to zapłacić.

Jak rozpoznać, jaki nakaz dostałeś

Odpowiedź jest w samym dokumencie. Już w nagłówku albo w pierwszym zdaniu nakazu sąd wskazuje, czy został wydany w postępowaniu upominawczym, czy w postępowaniu nakazowym. Na końcu znajduje się pouczenie, które wymienia właściwy środek: sprzeciw albo zarzuty.

Nakaz z elektronicznego postępowania upominawczego (e-sądu) to odmiana postępowania upominawczego — również składasz sprzeciw.

To rozróżnienie nie jest formalnością. Pismo zatytułowane „sprzeciw” złożone od nakazu nakazowego sąd potraktuje według treści, ale bez opłaty zostanie zwrócone. A termin w tym czasie biegnie.

Nakaz od firmy, o której nigdy nie słyszałeś

Częsty przypadek to nakaz zapłaty na wniosek funduszu sekurytyzacyjnego, który kupił stary dług od banku, operatora telefonii albo firmy pożyczkowej. To nie jest oszustwo z samego założenia — cesja długu jest legalna. Jest za to okazją do obrony: fundusz musi wykazać, że skutecznie nabył wierzytelność, jaka była jej wysokość i kiedy stała się wymagalna. Takie długi są często przedawnione, a dokumentacja cesji bywa niekompletna.

Gotowe pismo do tej sprawy: Sprzeciw od nakazu zapłaty →

Sprzeciw od nakazu w postępowaniu upominawczym

Sprzeciw wnosi się do sądu, który wydał nakaz, w terminie dwóch tygodni od doręczenia. Pozwany nie płaci od niego opłaty.

Najważniejsza zasada: w sprzeciwie trzeba przytoczyć wszystkie twierdzenia i dowody, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w dalszym toku postępowania — chyba że potrzeba ich powołania pojawiła się później albo nie mogłeś ich powołać wcześniej (art. 505 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Sprzeciw w stylu „nie zgadzam się, wyjaśnię na rozprawie” jest ryzykowny.

Po skutecznym sprzeciwie nakaz traci moc, a sprawa toczy się w zwykłym trybie. W przypadku e-sądu powód musi złożyć pozew we właściwym sądzie — jeżeli tego nie zrobi, postępowanie zostaje umorzone.

Co musi zawierać sprzeciw

Oznaczenie sądu i sygnatury akt, dane stron, oświadczenie, czy zaskarżasz nakaz w całości, czy w części, zarzuty wraz z uzasadnieniem, wnioski dowodowe oraz wniosek o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Do sprzeciwu dołączasz odpis dla powoda i dowody. Jeżeli sprawa toczy się w e-sądzie, sprzeciw można złożyć elektronicznie albo w formie papierowej — w tym drugim przypadku dalsze pisma będą doręczane tradycyjnie.

Zarzuty od nakazu w postępowaniu nakazowym

Nakaz nakazowy sąd wydaje, gdy powód dołączył do pozwu mocne dokumenty — na przykład weksel, zaakceptowany rachunek, dokument urzędowy albo pisemne uznanie długu (art. 485 Kodeksu postępowania cywilnego). Stąd surowsze zasady.

Zarzuty wnosi się w terminie dwóch tygodni, a od pisma pobiera się trzy czwarte opłaty należnej od pozwu. Nieopłacone zarzuty sąd zwraca. Jeżeli nie stać Cię na opłatę, razem z zarzutami składasz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu.

Nakaz nakazowy od chwili wydania jest tytułem zabezpieczenia wykonalnym bez klauzuli (art. 492 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Powód może więc zabezpieczyć roszczenie na Twoim majątku, zanim nakaz się uprawomocni. Dlatego razem z zarzutami warto złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania nakazu.

Jakie argumenty mają znaczenie

Nakaz wydaje się bez badania stanowiska drugiej strony, dlatego na etapie sprzeciwu lub zarzutów możesz podnieść wszystko, co podważa roszczenie.

Przedawnienie

Najczęstszy i często najskuteczniejszy zarzut przy starych długach kupowanych przez fundusze sekurytyzacyjne. Wobec konsumenta sąd bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu, ale warto je wskazać wprost, podając datę wymagalności.

Zapłata albo zawyżona kwota

Potwierdzenia przelewów, pokwitowania, korespondencja. Częsty przypadek to kwota obejmująca nienależne opłaty windykacyjne albo odsetki naliczone według zbyt wysokiej stopy.

Brak dowodu, że dług przeszedł na powoda

Gdy pozywa firma, z którą nigdy nie zawierałeś umowy, musi wykazać, że nabyła wierzytelność. Wyciąg z załącznika do umowy cesji bez samej umowy i dowodu zapłaty ceny bywa niewystarczający.

Nieistnienie lub wadliwość umowy

Brak podpisanej umowy, niedozwolone postanowienia umowne w umowie konsumenckiej, pożyczka z pozaodsetkowymi kosztami powyżej ustawowego limitu. W sprawach konsumenckich sąd bada niedozwolone klauzule również z urzędu.

Nie odebrałem nakazu — co teraz

Jeżeli pismo zostało awizowane i nie odebrałeś go w terminie, co do zasady uważa się je za doręczone po 14 dniach od pierwszego awizo — i od tej daty biegnie termin na sprzeciw lub zarzuty. Od 2019 r. przy pierwszym piśmie w sprawie sąd, zamiast przyjmować fikcję doręczenia, zobowiązuje powoda do doręczenia go przez komornika, co ogranicza ryzyko, że o sprawie dowiesz się dopiero od komornika egzekucyjnego.

Jeżeli termin minął bez Twojej winy — na przykład byłeś w szpitalu albo nakaz wysłano na adres, pod którym od lat nie mieszkasz — możesz złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu tygodnia od ustania przyczyny, dołączając jednocześnie sprzeciw lub zarzuty (art. 168–169 Kodeksu postępowania cywilnego). Przy doręczeniu na nieaktualny adres warto też sprawdzić, czy doręczenie w ogóle było skuteczne.

Najczęstsze pytania