Limit 33 miesięcy i trzecia umowa na czas określony

Limit 33 miesięcy i zasada trzech umów oznaczają, że po ich przekroczeniu trzecia umowa na czas określony zamienia się w umowę bezterminową — z mocy prawa, bez aneksu i bez zgody pracodawcy.

Nie znasz jeszcze daty rozwiązania umowy? Policz ją w narzędziu Kalkulator okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Zajmuje minutę i uwzględnia zasadę, że okresy tygodniowe kończą się w sobotę, a miesięczne w ostatnim dniu miesiąca.

Limit 33 miesięcy — jak dokładnie działa

Przepis ma chronić przed zatrudnianiem w nieskończoność na kolejnych umowach terminowych. Działa dwutorowo i wystarczy przekroczyć jeden z progów.

Pierwszy próg to czas: łączny okres zatrudnienia na podstawie umów na czas określony u jednego pracodawcy nie może przekraczać 33 miesięcy. Drugi to liczba: takich umów nie może być więcej niż trzy.

Po przekroczeniu któregokolwiek z nich pracownik jest traktowany jak zatrudniony na czas nieokreślony — od dnia następującego po przekroczeniu 33 miesięcy albo od dnia zawarcia czwartej umowy.

Do okresu 33 miesięcy wlicza się także przerwy między umowami? Nie — liczy się suma okresów zatrudnienia, a nie czas kalendarzowy od pierwszej umowy. Przerwy same w sobie nie przerywają jednak biegu limitu.

Skutek następuje sam, bez aneksu

To najważniejsza i najczęściej pomijana część tego przepisu. Przekształcenie umowy w bezterminową następuje z mocy prawa. Nie wymaga aneksu, oświadczenia pracodawcy ani niczyjej zgody.

W praktyce oznacza to, że pracodawca może dalej traktować Cię jak pracownika terminowego, wystawiać dokumenty z datą końcową i wypowiadać umowę bez pełnego uzasadnienia — a mimo to od strony prawnej jesteś już zatrudniony bezterminowo.

Konsekwencje są wymierne: pełna ochrona przy wypowiedzeniu, obowiązek podania prawdziwej i konkretnej przyczyny, konsultacja związkowa oraz mocniejsza pozycja przed sądem.

Jeżeli podejrzewasz przekroczenie limitu, policz wszystkie umowy od początku współpracy i zachowaj ich kopie. To one są dowodem.

Co jest wyłączone z limitu

Cztery kategorie umów nie liczą się do limitu: umowa w celu zastępstwa nieobecnego pracownika, umowy do prac dorywczych lub sezonowych, umowy na okres kadencji oraz umowy zawarte z obiektywnych przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Ostatnia kategoria jest najbardziej sporna. Wymaga wskazania tych przyczyn w treści umowy oraz zawiadomienia okręgowego inspektora pracy — w formie pisemnej lub elektronicznej, w terminie 5 dni roboczych od zawarcia umowy.

Brak takiego zawiadomienia albo powołanie się na przyczyny pozorne bywa podstawą do zakwestionowania wyłączenia. Wtedy umowa wraca do limitu ze wszystkimi tego skutkami.

Najczęstsze pytania

Dwa liczniki, które działają jednocześnie

Artykuł 25¹ Kodeksu pracy wprowadza dwa niezależne ograniczenia i wystarczy przekroczyć jedno z nich, żeby umowa stała się umową na czas nieokreślony.

Licznik czasu: łączny okres zatrudnienia na podstawie umów na czas określony u tego samego pracodawcy nie może przekraczać 33 miesięcy.

Licznik umów: takich umów mogą być najwyżej trzy. Czwarta jest z mocy prawa umową na czas nieokreślony — nawet jeżeli łącznie nie przekroczono 33 miesięcy.

Przekształcenie następuje automatycznie, z mocy samego prawa. Nie jest potrzebny żaden aneks, oświadczenie pracodawcy ani zgoda którejkolwiek ze stron. Od dnia przekroczenia limitu pracownik jest zatrudniony na czas nieokreślony, choćby w dokumentach nadal figurowała umowa terminowa.

Przerwy między umowami nie zerują licznika

To najczęstsze nieporozumienie. Przepis mówi o łącznym okresie zatrudnienia, a nie o zatrudnieniu ciągłym. Miesiąc, pół roku czy dwa lata przerwy nie kasują wcześniejszych umów z licznika. Praktyka „przeczekamy trzy miesiące i zaczniemy od nowa” nie ma podstawy w przepisach.

Aneks przedłużający liczy się jako kolejna umowa

Uzgodnienie między stronami dłuższego okresu wykonywania pracy na podstawie już zawartej umowy uważa się za zawarcie kolejnej umowy na czas określony (art. 25¹ § 2 Kodeksu pracy). Aneks nie jest więc sposobem na ominięcie limitu trzech umów — jest trzecią umową.

Wyjątki i co zrobić, gdy pracodawca ich nadużywa

Limitów nie stosuje się w czterech przypadkach: umowa na zastępstwo, praca dorywcza lub sezonowa, umowa na okres kadencji oraz sytuacja, w której pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie.

Ten czwarty wyjątek ma zabezpieczenie. Umowa musi wprost wskazywać obiektywne przyczyny, a pracodawca ma obowiązek zawiadomić okręgowego inspektora pracy o zawarciu takiej umowy w terminie 5 dni roboczych. Brak zawiadomienia jest wykroczeniem i osłabia twierdzenie, że wyjątek rzeczywiście zachodził.

Jeżeli uważasz, że limit został przekroczony, a pracodawca traktuje Cię nadal jak pracownika terminowego, możesz wystąpić do sądu pracy z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy na czas nieokreślony. Nie trzeba czekać na rozwiązanie umowy — interes prawny w takim ustaleniu istnieje także w trakcie zatrudnienia, bo od charakteru umowy zależą uprawnienia pracownika.

Dlaczego to się opłaca sprawdzić

Umowa na czas nieokreślony oznacza dłuższe okresy wypowiedzenia, obowiązek podania konkretnej i prawdziwej przyczyny wypowiedzenia oraz — w razie sporu — możliwość żądania przywrócenia do pracy, a nie tylko odszkodowania. Różnica jest odczuwalna zwłaszcza przy dłuższym stażu.